close
تبلیغات در اینترنت
آیا بستن تنگه هرمز از سوی ایران امکان پذیراست؟| یاداشت‌های میثم بارانی

آیا بستن تنگه هرمز از سوی ایران امکان پذیراست؟| یاداشت‌های میثم بارانی

تازه ترین انتشار یافته ها
پیغام مدیر
خوش آمدید| مطالب این یاداشت‌نگار عموماً نوشته ها و برداشت ها و تحلیل‌های نویسنده از موضوعات مختلف و یا نکات قابل تامل همراه با مطالب مهم و بااهمیت می‌باشند|امیداورم که مفید واقع گردند.
آیا بستن تنگه هرمز از سوی ایران امکان پذیراست؟ (خلاصه)

آیا بستن تنگه هرمز از سوی ایران امکان پذیراست؟ (خلاصه)


باتوجه به اتفاقات اخیر و لغو معافیت‌های خریداران نفتی ایران بار دیگر بحث بستن تنگه هرمز مطرح شد اما براستی آیا ایران این توان را از لحاظ حقوقی و نظامی دارد؟

تنگه هرمز یکی از هشت گذرگاه استراتژیک حمل و نقل دریایی نفت جهان است که روزانه ۵۸ میلیون بشکه نفت صادراتی از طریق این گذرگاه‌های مهم ترانزیت می‎گردد. سهم تنگه هرمز روزانه ۱۷/۵ میلیون بشکه است که حدود ۳۰ درصد نفت عبوری جهان می شود و به وضوح می‌توان تأثیر آنرا بر اقتصاد جهان مشاهده نمود. بنابراین کوچک ترین تحرکی در این تنگه به فاجعه‌ای اقتصادی برای کل دنیا مبدل خواهد شد. منطقه تنگه هرمز جزء آب‌های سرزمینی ایران و عمان است و هیچ منطقه‌ دریای آزاد در آن وجود ندارد.

 حقوق بین‌الملل دریاها برای عبور از تنگه‌های بین‌المللی دو حالت عبور تعریف کرده است.
الف: عبور بی‌ضرر مطابق کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو
ب: عبور ترانزیت مطابق کنوانسیون ۱۹۸۲ مونته کوبه
طبق کنوانسیون «عبور بی ضرر» که مورد پذیرش ایران است، سایر کشورها حق دارند از آن عبور کنند، به شرط آنکه عبور آنها ضرری برای کشورهای مالک آبراه نداشته باشد.

اما طبق کنوانسیون «عبور ترانزیت»، عبور و مرور همه کشورها آزاد است که خوشبختانه ایران و آمریکا هیچ کدام عضو این کنوانسیون نیستند و بر اساس عرف موجود، نظام حقوقی حاکم بر تنگه هرمز، نظام عبور بی‌ضرر است. پس از لحاظ حقوقی، ایران مجاز است مانع عبور کشتی های دیگر کشورها از تنگه هرمز شود. این موضوع در کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها نیز به رسمیت شناخته شده است ماده ۳۵ کنوانسیون حقوق دریاها بر نظام حقوقی تنگه‌هایی که عبور و مرور از آن‌ها بر اساس عهدنامه‌های خاص از مدت‌ها پیش معمول بوده و همواره مَجراست خدشه‌ای وارد نخواهد کرد. در نتیجه از لحاظ حقوقی هیچگونه منعی برای ایران در زمینه انسداد تنگه هرمز و عدم اجازه عبور و مرور وجود ندارد بنابراین ایران حاکم بر این محدوده آبی بوده و کسی حق دخالت در امور اداره آن را ندارد.

 آیا ایران از لحاظ نظامی توان انسداد تنگه هرمز را دارد؟

ایران در جریان جنگ نفتکش‌ها در بهمن ۶۲ به مدت چهار سال (۱۹۸۴_۱۹۸۸) توانست در مقابل متحدان صدام در تنگه هرمز باعث شرایط ناامنی و متضرر شدن تانکرها و کشتی ها شود، اما امروزه شرایط ایران از لحاظ نظامی و ادوات و امکانات بسیار متفاوت تر از دهه شصت است و به اعتراف تمامی کارشناسان نظامی غرب، ایران یگانه قدرت نظامی غرب آسیاست که اتفاقا در نیروی دریایی از توان بالایی برخوردار است.

بستن تنگه هرمز می تواند با ناامن سازی تنگه و استقرار حالت جنگی در آن یا انسداد فیزیکی با کاشتن مین‌های دریایی، حمله به کشتی‌ها توسط قایق های تندرو و زیردریایی ها و انواع موشک های سطحی و زیر سطحی صورت گیرد.
ایران در دهه شصت به خوبی توانست از عهده انسداد تنگه هرمز برآید تاجایی که به «نفتکش بریجتون» و «ناوشکن ساموئل بی رابرتز» که بدون توجه به وضعیت تحدید قصد عبور را داشتند، صدمات شدیدی وارد نمود، اما اکنون وضعیت فرق کرده و نیروها و امکانات کارآمدتر، باتجربه‌تر و برنامه‌های دقیق و تخصصی تری در اختیار نیروی دریایی ماست که انسداد تنگه را راحت‌تر می کند.
مین‌های پیشرفته «ای ام ۵۲»، قایق‌های تندرو و ناوچه‌های توپدار و موشک‌انداز؛ یگان‌های سطحی، ناوهای گشتی و ناوشکن‌های مجهز به موشک و اژدرهای پیشرفته حوت؛ یگان‌های زیرسطحی از جمله زیردریایی‌های «کلاس kilo» با قابلیت مین‌گذاری و زیردریایی‌های «کلاس قدیر» موشک‌های ساحل به دریا در طول سواحل ایران در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان؛ عملیات کماندویی برای صدمه زدن به تأسیسات فراساحلی کشورهای عرب و بسیاری از تسلیحات و تجهیزات دیگر تنها بخشی از توان قابل ذکر نیروهای دریایی ارتش و سپاه هستند. همین موارد که ذکر شد این توان را‌دارند که به تنهایی خلیج فارس و جنوب آنرا به جهنم تبدیل کنند اما بعنوان یک نظامی می گویم که قدرت برتر ایران در سلاح‌هایی است که در طول تمامی سواحل خلیج فارس تعبیه شده‌اند و خدا آنروز را نیاوردی که ایران بخواهد از آنان استفاده کند زیراکه بکارگیری آنان مساویست با جنگ جهانی سوم.

در طول تاریخ همواره سیاست نظامی ایرانیان بر مبنای بازدارندگی با درایت بالا و بدور از احساسات بوده است اما در شرایط خاص قاطعنانه تصمیم می گیرند و اگر نیروهای نظامی ایرانی اقدامی را آغاز نمودند کشورهای بسیاری در آتش جنگ خواهند سوخت و راه بازگشتی برای هیچ کشوری باقی نخواهد ماند. اگر ایران درباره تنگه هرمز دست به اقدامی بزند شاید این دنیایی که می‌شناسیم را دیگر نبینیم.

نگارنده: میثم بارانی
متن کاملتر این مقاله را اینجا بخوانید

بخش نظرات این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی